يكي از رشته هايي كه اطلاعات بيمه گذار در انتخاب پوشش وشرايط مناسب در آن حائز اهميت بسيار است بيمه آتش سوزی است بنابراين ابتدا تعريف بيمه آتش سوزي واصول حاکم بربیمه های آتش سوزی ، انواع بیمه نامه های آتش سوزی ،موارد تحت پوشش وسپس خطرات واستثنائات اين بيمه نامه بصورت خلاصه بيان می گردد.
تعريف بيمه آتش سوزی :
قراردادبيمه آتش سوزي توافقي است بين بيمه گذار از يك سو وبيمه گر از سوي ديگر كه براساس آن بيمه گر متعهد مي گردد در قبال در يافت حق بيمه خسارت وارد به مورد بيمه (اموال بيمه شده )رادر صورت وقوع خطرات بيمه شده كه منجر به وارد آمدن خسارت به مورد بيمه شود در حدود تعهدات خود (سرمايه مورد بيمه )وبراي دوره زماني معين جبران نمايد.در اين حالت خسارت وارده قابل پرداخت به بيمه گذار وياذينفع مندرج در بيمه نامه مي باشد.
اصولا در صدور بیمه نامه آتش سوزی باید سه اصل حسن نیت ،اصل نفع بیمه پذیرواصل جبران خسارت وجود داشته باشد تا بیمه نامه براصول صحیح ودرستی استوارباشد،زیرا بیمه گذارموظف است کلیه سوالات مندرج در فرم پیشنهاد بیمه آتش سوزی رابراساس حسن نیت وبادقت پاسخ دهد ودرعوض بیمه گر موظف است که درصورت بروز حریق وایجاد خسارت ،حداکثر خسارت مالی حادث شده راباتوجه به شرایط بیمه نامه ومشروط به اینکه از سرمایه بیمه نامه تجاوز نکند در وجه بیمه گذار پرداخت نماید.
شرایط حاکم بر قرارداد بیمه آتش سوزی
دربیمه آتش سوزی علاوه برحاکم بودن قانون بیمه شرایط عمومی واختصاصی وخاص بیمه نامه نیز برروابط بیمه گر وبیمه گذار حاکم می باشد.
شرایط عمومی بیمه نامه
مجموعه شرایطی است که درباره مسائل عام وکلیات قرارداد در چارچوب قوانین ومقررات بیمه ای تنظیم وبرروابط بین بیمه گر وبیمه گذار حاکم می باشد که این شرایط مصوب شوارای عالی بیمه بوده و به صورت چاپی در ظهر بیمه نامه آتش سوزی آورده می شود.
شرایط خصوصی بیمه نامه
مجموعه شرایطی است که توافق های بین بیمه گر وبیمه گذار در آن قید می شود که به صورت تایپ شده در بخش توضیحات بیمه نامه آورده وبه امضاءبیمه گر می رسد .این شرایط تا آنجائیکه مغایر با قوانین الزام آور نباشد می تواند ناقض شرایط عمومی بیمه نامه قرارگیرد وبه عبارتی می توان گفت شرایط خصوصی بیمه نامه برشرایط عمومی بیمه نامه مقدم است .
شرایط خاص بیمه نامه
مجموعه شرایط وتوافقهایی است که بین بیمه گر وبیمه گذار به صورت اختصاصی وتنها مختص یک مورد بیمه خاص صورت می گیردواین توافقها عمومیت نداشته وقابل تسری به کلیه موارد بیمه ای نمی باشد.
براساس تفاوت در تعريف بعضي بخش هاي مورد نياز در قراردادبيمه آتش سوزي ،مي توان اين نوع بيمه رابه ۳شاخه زير تفكيك كرد :
۱- آتش سوزي اماكن مسكوني:
در اين نوع بيمه نامه ،منازل مسكوني تحت پوشش قرارمي گيرد .موارد تحت پوشش شامل ساختمان،مشاعات ،تاسيسات واثاثيه منزل مي باشد
۲- آتش سوزي اماكن اداري –تجاري (غير صنعتي):
اين نوع بيمه نامه شامل تمام ريسك هاي تجاري فروشگاهها،كارگاهها،تعميرگاهها،مراكز ورزشي ،تفريحي و.... مي باشد.
۳- آتش سوزي اماكن صنعتي:
در اين نوع بيمه نامه ،تمامي ريسك هاي صنعتي در كارخانجات وسايرمراكز تحت پوشش قرار
مي گيرد،دارائي هاواموالي كه در يك كارخانه مي توان بيمه نمود شامل ساختمان ها،ماشين آلات ،تاسيسات ،موجودي موارد اوليه وموادساخته شده ،ابزارآلات وتجهيزات ،اثاثيه ثابت ولوازم اداري و....مي باشد
خطرات تحت پوشش بيمه نامه آتش سوزي نيز به دوبخش:
الف )خطرات اصلي
ب)خطرات تبعي (اضافي )قابل تقسيم است
الف )خطرات اصلي
باخريد بيمه نامه آتش سوزي ،خود بخود سه خطر آتش سوزي ،انفجار وصاعقه تحت پوشش قرار
مي گيرد كه از يكديگر قابل تفكيك نبوده وتعريف هر يك از آنها باتوجه به شرايط عمومي بيمه نامه آتش سوزي (آئين نامه شماره ۲۱ مصوب شواري عالي بيمه )به شرح ذيل مي باشد:
۱- آتش :مقصود از آتش عبارت است از تركيب هرماده بااكسيژن به شرط آنكه باشعله همراه باشد
۲- صاعقه: صاعقه عبارت است از تخليه بار الكتريكي بين دوابر يابين ابروزمين كه براثر القاء دوبار مخالف بوجود آيد.
۳- انفجار: هرنوع آزاد شدن ناگهاني انرژي حاصل از انبساط يابخار راانفجار گويند.
ب) خطرات تبعي (اضافي):
خطرات اضافي (تبعي)آن دسته از خطراتي هستندكه به طور مجزا وبدون وجود بيمه آتش سوزي بيمه نمي گردند بلكه مورد بيمه بايد در مقابل آتش سوزي بيمه شود تابتوان به تبع آن خسارات وارده به مورد بيمه ناشي از خطرات اضافي راتحت پوشش قرارداد.
خطرات اضافي بيمه آتش سوزي عبارتند از :
۱- زلزله وآتشفشان: خسارت مستقيم وارد به ساختمانهااعم از مسكوني ،صنعتي وغير صنعتي وهمچنين اثاثيه ولوازم موجود در آنها قابل جبران است
۲- سيل :خسارت وارده به مورد بيمه در اثر طغيان رودخانه هاوياجريان هايز آب خارج از مسير طبيعي خود به علت ريزش باران بوجود آيد تحت پوشش است در اين بخش بعضي از خسارات مستثني شده اند كه مهمترين آنها عبارتند از خسارات ريزش ونشست ،خسارات وارد به حسارهاوخسارات ناشي از جزرومد
۳- طوفان:در بيمه طوفان خسارتهاي ناشي از طوفان ،تند باد وگرد باد تحت پوشش قرار مي گيرد.
۴- ضايعات ناشي از برف وباران:خسارات وارده در اثر نشت آب از سقف وبام ساختمانهاتحت پوشش است
۵- تركيدگي لوله آب:خسارات ناشي از تركيدن لوله هاي آب قابل پرداخت است در اين بخش خسارات وارده به خود لوله تحت پوشش نيست
۶- دزدي باشكست حرز:بيمه گر خسارات ناشي از فقدان ياخرابي اموال بيمه شده راكه در نتيجه دزدي باشكست حرز روي دهد حداكثر تامبلغ بيمه شده جبران مي نمايد
سرقت يادزدي به مواردذيل اطلاق مي شود:
- بالارفتن ازديوارمحل استقرار اموال بيمه شده ياشكستن درب وياخراب كردن ديوارونظاير آن
- باز كردن درب به وسيله كليد تقلبيوساير آلات وادواتي كه عادتا براي بازكردن قفل بكار نمي رود
- ورود به محل باارعاب وتهديد بيمه گذار وياساير اعضاي خانواده وياخدمتگزار وي
۷- سقوط هواپيماوهلي كوپتر:خسارات ناشی از سقوط هواپیما وقطعات آن وهمچنین چرخ بال وقطعات آن برروی مورد بیمه بنحویکه موجب بروز خسارت گردد وحداکثر تا سقف بیمه نامه قابل جبران می باشد خسارتهای وارده ناشس از امواج صوتی با شکست دیوار صوتی توسط هواپیماهای جنگی یا هواپیماهایی که مافوق صوت پرواز می کنند از شمول تعهدات این پوشش خارج بوده وجزء استثنائات بیمه نامه می باشد..
۸- انفجار ظروف تحت فشار صنعتي:براي كمپرسورها وديگ هاي بخار كاربرد دارد
۹- اعتصاب شورش وبلوا :دامنه پوشش این خطر عبارتست از خسارات وارده مستقیم به اموال تحت پوشش بیمه نامه که ناشی از شورش ،آشوب وبلوا بوده ومعمولا می توان گفت که زمانی لفظ شورش وآشوب را اطلاق نمود که تعداد تجمع کنندگان بیش از سه نفر بوده وبا داشتن هدف مشخص جهت نیل به هدف با استفاده از زور وقوه قهریه علیه کسانی که باهدف مخالف هستند به مبارزه برخواسته واقدام به تخریب اماکن وغیره نمایند
خسارتهای وارده ناشی از توقیف اموال تحت پوشش وضبط آن توسط دولت وسایر ارگانهای دولتی وانتظامی وخسارت وزیان ناشی از تعطیلی کار تحت پوشش این بیمه نیست .
۱۰-شكست شيشه:خسارت وارده به شیشه های اموال بیمه شده که ناشی از شکسته شدن باشد جبران می گردد.خسارت هایی نظیر لب پریدگی شیشه ،خط وخراش روی شیشه وترکهای جزئی تحت پوشش نمی باشد.همچنین خسارتهای وارده به اشیاءهمجوار در اثر شکسته شدن شیشه ویترین ودرب جزءاستثنائات این بیمه می باشد.
ج)استثنائات بيمه نامه:
۱- خسارت وارد به مسكوكات، پول، اوراق بهادار، اسناد، فلزات قيمتي به هر شكل، جواهرات و مرواريد، سنگهاي قيمتي سوارنشده و هر گونه اسناد و نسخ خطي و همچنين هزينه بازسازي نقشه، جمعآوري مجدد اطلاعات و يا تنظيم دفاتر بازرگاني.
۲- خسارت ناشي از هر يك از حوادث و وقايع ذيل:
۱-۲- جنگ، جنگ داخلي، آشوب و بلوا، اعتصاب، قيام، انقلاب، كودتا، اغتشاشات داخلي و يا اقدامات احتياطي مقامات نظامي و انتظامي.
۲-۲- انفجار مواد منفجره مانند ديناميت، تي ان تي و باروت.
۳-۲- فعل و انفعالات هستهاي.
۴- زيان حاصل از وقفه در كار و توليد